B12 vitamini kan yapımı ve sinir sistemi işlevi için gereklidir. Eksikliğinin en sinsi yanı, belirtilerinin demir eksikliği ve tiroid bozukluğuyla neredeyse aynı olmasıdır.
Bu yüzden “yorgunum” diye giden birçok kadında demir bakılır, B12 atlanır.
Belirtileri
Kan yapımına bağlı
- Yorgunluk ve halsizlik
- Solukluk
- Nefes darlığı, çarpıntı
- Baş dönmesi
Sinir sistemine bağlı (ayırt edici)
- El ve ayaklarda karıncalanma, uyuşma
- Denge bozukluğu
- Unutkanlık, odaklanma güçlüğü
- Ruh halinde değişim
- Dilde yanma ve kızarıklık
Karıncalanma ve denge sorunu B12’yi demir eksikliğinden ayıran en önemli işarettir. Bu belirtiler geç kalınırsa kalıcı olabilir.
Kimlerde Risk Yüksek?
| Grup | Neden |
|---|---|
| Vegan ve vejetaryenler | B12 neredeyse yalnızca hayvansal kaynaklarda |
| Mide ameliyatı geçirenler | Emilim için gerekli faktör azalır |
| Uzun süre mide ilacı kullananlar | Mide asidi emilimde gerekli |
| 65 yaş üstü | Emilim yaşla azalır |
| Gebe ve emzirenler | İhtiyaç artar |
| Bağırsak hastalığı olanlar | Emilim bozukluğu |
Kaynakları
Et, balık, yumurta, süt ve süt ürünleri başlıca kaynaklardır. Bitkisel gıdalarda doğal olarak bulunmaz.
Vegan beslenenlerde B12 takviyesi tercih değil zorunluluktur. Zenginleştirilmiş ürünler tek başına yeterli olmayabilir.
Test ve Takip
Kan B12 düzeyi ilk testtir. Sınırda değerlerde hekiminiz ek testler isteyebilir.
Önemli bir nokta: folik asit takviyesi, B12 eksikliğinin kan bulgularını maskeleyip sinir hasarının fark edilmeden ilerlemesine yol açabilir. Bu yüzden takviyeler hekim kontrolünde kullanılmalıdır.
Ne Zaman Hekime Gitmelisiniz?
- El veya ayaklarda karıncalanma, uyuşma varsa
- Yorgunluk aylardır geçmiyorsa
- Unutkanlık ve odaklanma sorunu arttıysa
- Denge sorunu yaşıyorsanız
- Vegan beslenirseniz ve hiç takviye kullanmıyorsanız
- Mide ameliyatı geçirdiyseniz
- Gebelik planlıyorsanız
Sık Sorulan Sorular
Hap mı iğne mi?
Eksikliğin nedenine ve derinliğine göre değişir. Emilim sorunu yoksa ağızdan takviye çoğu durumda yeterli olabilir; kararı hekiminiz verir.
Belirtiler ne kadar sürede düzelir?
Yorgunluk genellikle haftalar içinde iyileşir. Sinir belirtilerinin düzelmesi aylar alabilir ve geç kalınmışsa tam düzelmeyebilir.
Fazla B12 zararlı mı?
Suda çözünen bir vitamindir, fazlası atılır. Yine de dozu hekiminize sorun.
Demir ve B12 birlikte eksik olur mu?
Evet, özellikle emilim sorunu veya kısıtlı beslenme varsa. İkisinin birlikte bakılması yaygın bir uygulamadır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, hekim muayenesinin yerine geçmez.
