Adet düzeninin 21–35 gün aralığının dışına çıkması, kanama süresinin 8 günü aşması veya döngüler arası farkın 7-9 günden fazla olması düzensizlik olarak değerlendirilir. Bu tablo tek başına hastalık değildir; altta yatan bir nedeni işaret eden bir bulgudur.
Kadınların önemli bir kısmı hayatının bir döneminde düzensizlik yaşar. Bazıları geçicidir, bazıları değerlendirme gerektirir.
Normal döngü nedir?
Döngü, bir adetin ilk gününden bir sonraki adetin ilk gününe kadar geçen süredir. Ortalama 28 gün denir ama 21–35 gün arası normal kabul edilir.
Kanama süresi genellikle 2–7 gün sürer. Toplam kan kaybı 80 mL’yi aşmaz.
| Ölçüt | Normal aralık | Değerlendirme gerektiren |
|---|---|---|
| Döngü süresi | 21–35 gün | 21 günden kısa, 35 günden uzun |
| Kanama süresi | 2–7 gün | 8 günden uzun |
| Döngüler arası fark | 7-9 güne kadar | Daha fazla değişkenlik |
| Ped/tampon değişimi | 3-4 saatte bir | Saatte bir, 2 saat üst üste |
Düzensizliğin sık nedenleri
Ergenlik ve perimenopoz
İlk adetten sonraki 2-3 yıl ve menopoza yaklaşılan dönemde düzensizlik beklenen bir durumdur. Hormonal sistem bu dönemlerde oturmamıştır ya da değişim halindedir.
Polikistik over sendromu (PCOS)
Üreme çağındaki kadınlarda düzensizliğin en sık nedenlerinden biridir. Seyrek adet görme, tüylenme artışı ve kilo değişimi eşlik edebilir.
Tiroid sorunları
Hem az hem fazla çalışan tiroid döngüyü etkiler. Basit bir kan testiyle değerlendirilir.
Kilo değişimi ve beslenme
Hızlı kilo kaybı ya da artışı hormonal dengeyi bozabilir. Aşırı düşük vücut yağ oranı adetin tamamen durmasına yol açabilir.
Yoğun egzersiz
Özellikle dayanıklılık sporlarında yüksek hacimli antrenman döngüyü etkileyebilir. Sporcu kadınlarda sık görülür.
Stres ve uyku düzeni
Yoğun stres dönemleri, vardiyalı çalışma ve uzun uçuşlar döngüyü geçici olarak kaydırabilir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
- 3 ay üst üste adet görmüyorsanız (gebelik dışı)
- Döngü 21 günden kısa ya da 35 günden uzunsa
- Kanama 8 günden uzun sürüyorsa
- Saatte bir ped değiştirmek gerekiyorsa
- Adet dışı kanama varsa
- Şiddetli ağrı eşlik ediyorsa
- Ani tüylenme, ciltte değişim, hızlı kilo alımı varsa
