Premenstrüel sendrom (PMS), adetten önceki 1-2 hafta içinde ortaya çıkan ve adet başlayınca gerileyen fiziksel ve duygusal belirtiler bütünüdür. Üreme çağındaki kadınların büyük çoğunluğu bir dereceye kadar bu belirtileri yaşar.
Belirtilerin günlük yaşamı ciddi şekilde etkilediği daha ağır bir form da vardır: premenstrüel disforik bozukluk (PMDD). Bu ayrımı bilmek önemlidir.
Belirtiler
Fiziksel
- Göğüslerde hassasiyet ve şişkinlik
- Karın şişkinliği, ödem
- Baş ağrısı
- Bel ve karın ağrısı
- Yorgunluk
- İştah değişimi, tatlı isteği
- Ciltte değişim
Duygusal
- Sinirlilik, tahammülsüzlük
- Duygu durum dalgalanması
- Kaygı hissi
- Odaklanma güçlüğü
- Uyku düzeninde bozulma
- Sosyal geri çekilme
PMS mi, PMDD mi?
| Özellik | PMS | PMDD |
|---|---|---|
| Görülme sıklığı | Çok yaygın | Daha az |
| Şiddet | Hafif-orta | Ağır |
| Günlük yaşam | Sürdürülebilir | Belirgin aksama |
| Duygusal belirtiler | Dalgalanma | Yoğun, kontrol zor |
| Değerlendirme | Genellikle gerekmez | Hekim değerlendirmesi gerekir |
Belirtiler ilişkilerinizi, işinizi veya günlük işlevselliğinizi belirgin şekilde etkiliyorsa bunu hafife almayın. Bu durumda hekime başvurun.
Neden oluyor?
Kesin mekanizma tam olarak aydınlatılmış değil. Mevcut görüş, yumurtlama sonrası hormon dalgalanmalarına verilen bireysel duyarlılığın belirleyici olduğu yönünde.
Serotonin sistemindeki değişimlerin duygusal belirtilerde rol oynadığı düşünülüyor. Bu, kişiden kişiye neden bu kadar değiştiğini açıklıyor.
Günlük yaşamda neler yardımcı olabilir?
Aşağıdakiler genel yaşam tarzı önerileridir; kişisel durumunuz için hekiminize danışın.
- Düzenli hareket: Haftada 3-4 gün orta tempolu aktivite
- Uyku düzeni: Aynı saatte yatıp kalkmak
- Tuz alımı: Şişkinlik dönemlerinde azaltmak
- Kafein ve alkol: Belirtili dönemde sınırlamak
- Düzenli öğün: Kan şekeri dalgalanmasını azaltmak
- Kayıt tutmak: Hangi belirtinin hangi günde geldiğini not etmek
Belirti günlüğü tutmak özellikle değerlidir. Hekime gittiğinizde somut bir tablo sunar ve kendi örüntünüzü görmenizi sağlar.
Ne zaman hekime başvurmalı?
- Belirtiler işinizi veya ilişkilerinizi etkiliyorsa
- Duygu durumunuz kontrol edemeyeceğiniz düzeydeyse
- Belirtiler adet sonrası geçmiyorsa
- Ağrı günlük yaşamı engelliyorsa
- Kendinize zarar verme düşünceleri varsa (gecikmeden başvurun)
